Veiligheidsschoenen in de Hengelose industrie: wat de vernieuwde norm betekent

Hengelo is van oudsher een industriestad. Bedrijven als Stork en Hazemeijer hebben het gezicht van de stad bepaald, en nog altijd werken veel Hengeloërs in de maakindustrie, de techniek en de logistiek. Op al die werkplekken zijn veiligheidsschoenen gewoon onderdeel van de uitrusting. Wat minder mensen weten, is dat de Europese norm voor die schoenen een paar jaar geleden is herzien. Wie nu nieuwe schoenen uitzoekt, komt daardoor andere markeringen tegen dan een paar jaar terug.

Eén norm, een nieuwe versie

Veiligheidsschoenen worden getest volgens EN ISO 20345. Die norm beschrijft onder meer dat een veiligheidsschoen een neus heeft die een klap van 200 joule moet kunnen weerstaan. Dat komt ongeveer overeen met een gewicht van twintig kilo dat van een meter hoogte op je tenen valt. Daarnaast deelt de norm schoenen in klassen in, van SB als basis tot S3 en hoger, met per klasse extra eisen.

In 2022 verscheen een nieuwe versie van de norm, EN ISO 20345:2022. Nieuwe certificaten worden inmiddels volgens deze versie afgegeven, maar schoenen die nog onder de oude versie uit 2011 zijn gecertificeerd, kom je ook nog tegen. Het is daarom handig om te weten wat er is veranderd.

Wat is er veranderd?

De meest merkbare wijziging gaat over antislip. Vroeger zag je op schoenen de codes SRA, SRB of SRC. In de nieuwe versie moet elke veiligheidsschoen een basistest op slipweerstand doorstaan. Schoenen die daarnaast een strengere aanvullende test halen, krijgen de markering SR. Zie je SR op een nieuwe schoen staan, dan is de slipweerstand dus extra getest.

Ook de bescherming tegen spijkers en andere scherpe voorwerpen in de zool is verfijnd. Een P stond eerder voor elke vorm van doorstapbescherming. Nu staat P voor een metalen tussenzool, terwijl niet-metalen tussenzolen PL of PS krijgen, afhankelijk van de dikte van de testnagel. PS is getest met een dunnere nagel en is daarmee de strengere variant. Je ziet dat terug in klassen als S1PS of S3L.

Verder is bestendigheid tegen olie en brandstof, aangeduid met FO, niet langer automatisch onderdeel van de klassen. Werk je met olie of brandstof, controleer dan of FO apart op de schoen vermeld staat. Tot slot zijn er twee klassen bijgekomen: S6 en S7. Dat zijn varianten van S2 en S3 met een strengere waterdichtheidseis.

Wat betekent S3 nu?

Voor veel industrieel en buitenwerk is S3 de gebruikelijke keuze. Een S3-schoen heeft een beschermende neus, een gesloten en schokdempende hiel, is antistatisch, gaat waterindringing tegen, heeft doorstapbescherming in de zool en een geprofileerde loopzool. Wie veiligheidsschoenen S3 uitzoekt, doet er goed aan nog even naar de extra codes te kijken. Een S3 met een metalen tussenzool is iets anders dan een S3L of S3S met een textiele tussenzool, en voor werk op olieachtige vloeren is de aanvullende FO-markering relevant. De klasse vertelt je dus veel, maar niet alles.

Stalen neus of kunststof neus?

Een veelgestelde vraag gaat over de neus zelf. Die kan van staal zijn, maar ook van aluminium of een kunststof composiet. Belangrijk om te weten: een gecertificeerde veiligheidsschoen moet de klap van 200 joule doorstaan, ongeacht het materiaal. Het verschil zit in andere eigenschappen.

Een stalen neus is dun en sterk, waardoor de schoen aan de voorkant vaak wat slanker oogt. Staal geleidt wel kou en warmte, wat je merkt als je in de winter buiten werkt of in een koelcel staat. Een kunststof neus is lichter, geleidt nauwelijks temperatuur en valt niet op bij een metaaldetector. Daar staat tegenover dat een kunststof neus doorgaans iets dikker is om dezelfde bescherming te bieden. Wie de voorkeur geeft aan werkschoenen met stalen neus, kiest vaak voor een vertrouwde, compacte bescherming. Werk je veel in de kou of passeer je regelmatig een detectiepoortje, dan kan een kunststof neus prettiger zijn.

Kijk naar je eigen werkplek

Welke schoen je nodig hebt, hangt uiteindelijk af van de risico’s op jouw werkplek. Die staan in de risico-inventarisatie van je werkgever, en daar volgt ook uit welke klasse verplicht is. Twijfel je over een markering op je schoen of over het verschil tussen de oude en de nieuwe codes, vraag het dan na bij je leidinggevende of de preventiemedewerker. Een paar letters op het etiket maken in de praktijk meer verschil dan je zou denken.